بلاتکلیفی پناهجویان ایرانی در عراق

پناهجویان ایرانی در کردستان عراق، از وضعیت سخت زندگی، بلاتکلیفی، ناامنی و عدم رسیدگی لازم دفاتر سازمان ملل متحد به پرونده هایشان گفته اند.

به گزارش "روز" از وضعیت سخت زندگی، بلاتکلیفی، ناامنی و عدم رسیدگی لازم دفاتر سازمان ملل متحد به پرونده هایشان گفته اند؛ در برابر، مسئولان کمیسیاریای عالی پناهندگان در اربیل، شرط "لزوم اثبات خطر جانی" برای متقاضیان پناهندگی را مطرح کرده اند و اینکه: "بودجه و امکانات ما محدود است و نمی توانیم به طور صد در صد از تمام پناهجویان حمایت کنیم."

به دنبال حوادث مربوط به انتخابات ایران در 22 خرداد سال گذشته و موج دستگیری ها، دورجدیدی از مهاجرت ایرانی ها به کشورهای خارجی آغاز شد. شماری از این ایرانیان توانسته اند به برخی از کشورهای اروپایی پناهنده شوند؛ گروهی دیگر اما در شرایطی دشوار در ترکیه، عراق و برخی دیگر از کشورهای همسایه ایران در انتظار پاسخ نمایندگی‌های سازمان ملل متحد هستند.

بلا تکلیفی؛ مشکل اصلی

مشکل اقامت موقت که مستلزم داشتن ضامن - شخصی که دارای شناسنامه عراقی باشد- است یکی از مشکلات اساسی پناهجویان ایرانی در کردستان عراق است؛ چرا که آنها معمولا کسی را در این منطقه نمی شناسند که در طول مدت اقامت، ضمانت شان رابکند.

دیگر پناهجوی ایرانی که با روز سخن می گوید یک فعال دانشجویی است که نزدیک به 15 سال حکم زندان داشته و پس از آنکه با قید وثیقه سنگین به مرخصی آمده، ایران را ترک کرده و به کردستان عراق پناه برده است.

UNHCR مسئول حفظ جان پناهندگان است

پرسش این است که به طور کلی وظایف UNHCR چیست و در چه زمینه ای می تواند به پناهجویان کمک کند؟عاقبت فرهاد سامی عبدالقادر، معاون آقای چارلز در دفتر سازمان ملل متحد در اربیل عراق به این پرسش پاسخ می دهد: "اصلی ترین کار UNHCR البته با کمک دولتها، حفظ جانی و فیزیکی پناهجویان و پناهندگان از خطرهای احتمالی است. کسانی که اسمشان در دفتر ما ثبت می شود می توانند تحت حمایت ما در کردستان زندگی کنند و دارای حق کار، تحصیل و فعالیتهای جانبی باشند. ما با کمک نهادهای همکار UNHCR در عراق و کردستان سعی می کنیم به برخی از پناهندگان که دارای نیازهای حاد هستند کمک کنیم. البته بودجه و امکانات ما محدود است و نمی توانیم به طور صد در صد از تمام پناهجویان حمایت کنیم."

منظور آقای سامی عبدالقادر از افراد نیازمند به کمکهای حاد "آن دسته از پناهجویان است که ثابت کنند به لحاظ اقتصادی و پزشکی در شرایط نا مناسبی قرار دارند."

می تواند زندگی و فضای کاری امنی داشته باشد."

پناجویان ایرانی دربرابر سه پیشنهاد

عدم رسیدگی به وضعیت فعالان و روزنامه نگاران پناه جو به گونه ایست که سازمان گزارشگران بدون مرز در آستانه روز جهانی پناهندگان (۲۰ ژوئن) از "پشتیبانی ناکافی جامعه جهانی از روزنامه‌نگاران و وب‌نگارانی که به علت تهدید و یا آزار مجبور به ترک کشور خود شده‌اند" انتقاد کرده است.

با این حال دفاتر سازمان ملل در کردستان عراق بدون در نظر گرفتن موارد اضطراری سه پیشنهاد را در مقابل تقاضای پناهجویان قرار می دهند.این را فرهاد سامی عبدالقادر، معاون کمیسیاریای عالی پناهندگان در اربیل در مصاحبه با روز می گوید: "ما سه راه حل به متقاضیان پناهندگی پیشنهاد می کنیم. اول: سعی در بازگرداندن پناهجویان به کشورخود در صورتی که فرد داوطلبانه از UNHCR بخواهد که به کشورش برگردد و آن کشور نیز وی را بپذیرد. در این حالت ما به عنوان یک نهاد بین المللی واسطه می شویم. پیشنهاد دوم: در کشور دوم بمانند و به زندگی خود ادامه دهند. در این مورد UNHCR مسئول پروسه انطباق پذیری فرد پناهجو با جامعه ی کشور دوم است. اما پیشنهاد سوم: در صورتی که ثابت شود سلامتی و جان یک پناهجو در کشور دوم در خطر است، UNHCR موظف است وی را در رسیدن به کشور سوم همکاری می کند. در مواردی هم که یک خانواده به هر دلیلی از همدیگر جدا شده اند و در چند کشور زندگی می کنند، UNHCR مسئول انتقال این افراد به کشورهایی است که سرپرست خانواده تابعیت آنجا را دارد. البته باید همیشه در نظر داشته باشیم که امکانات UNHCR در حد پیگیری است، چون ما داری دولت نیستم، تنها یک سازمان واسطه بین پناهجویان و دولت ها هستیم. ما با کشورها تماس می گیریم، در صورتی که یکی از کشورها اعلام کرد پناهنده می پذیرد، ما می توانیم وی را در رسیدن به آن کشور یاری نماییم. البته باید یادآور شوم که این بخش از وظایف UNHCR یکی از سخت و تنش زا ترین بخشهای فعالیت UNHCR در تمام دنیاست."