صفحه اول                   svenska  

   

 

 قانون شتری برای زنان در ایران اسلامی

فرزانه حدادیان

ایران جزو معدود کشورهایی باشد که خشونت به صورت قانونی و با قوانین تبعیض‌آمیز نسبت به زنان اعمال می‌شود.

وقتی دیه زنان، نصف مردان قرار داده می‌شود، و اگر زنی توسط مردی کشته ‌شود، قصاص مرد منوط به پرداخت نصف دیه می‌شود، همه‌ی اینها از مواردی هست که به نوعی به مرتکب جرم می‌گوید که اشکالی ندارد، جنسیت قربانی جرم می‌تواند محلی باشد برای فرار از مجازات آن فرد و این همان سیاست و قوانین شتری جمهوری اسلامی بر علیه زنان است.

 بخشی از خشونتهایی که به‌صورت قانونی علیه زنان اعمال می‌شود، مربوط به حقوق مدنی آنها هست. مثلا روابطی که آنها در خانواده با همسرانشان دارند و به نوعی قانون همه‌ی اختیارات را در ید قدرت مرد قرار می‌دهد. مثل حق طلاق یا حق ولایت مطلق مردان بر کودکان مشترک و حقوقی از این دست و اما در بحث مربوط به حقوق کیفری هم ما شاهد اعمال خشونتهایی نسبت به زنان هستیم که به نوعی رفتار خشن نسبت به آنها را تشویق می‌کند.

اما فاجعه بزرگ و یکی از مهمترین نشانه‌های خشونت قانونی علیه زنان، قتل‌های ناموسی است که متاسفانه قانون ایران به نوعی این قتل‌ها را تایید می‌کند. ماده‌ ۶۳۱ قانون مجازات اسلامی مقرر می‌دارد که اگر مردی همسر خودش را با مرد دیگری در یک فراش ببیند و او را بکشد، مرتکب قتل نشده و بر او هیچ حرجی نیست. در حالیکه همین حق را یک زن ندارد، این را توجه داشته باشید، و وجود چنین قانونی در مجموعه‌ی متون نوشته‌ی یک جامعه می‌تواند زمینه‌های بسیار بسیار مسلمی را برای اعمال خشونت فراهم بکند. چون اساسا هر مردی می‌تواند بعد از ارتکاب قتل، یک چنین ادعایی هم داشته باشد. اینها از مواردی هست که در واقع خشونت علیه زنان را دامن می‌زند. کما اینکه آنقدر آمار قتل‌های ناموسی در منطقه‌ی جنوب ایران افزایش پیدا کرده است که بسیاری از مقامات رسمی هم نسبت به این آمار ابراز نگرانی کرده‌اند.

 

و در مورد چند همسری که در ایران قانونی هست و به صورت قانونی، مردان اجازه دارند چند همسر اختیار کنند، این را هم یکی دیگر از نشانه‌های بارز خشونت علیه زنان است چند همسری را توجه داشته باشیم که از انواع خشونتی‌ست که نتیجه‌ی آن فقط دامنگیر زنان نمی‌شود. با ترویج تعدد زوجات، به نوعی کانون خانواده‌ها را متزلزل می‌کنیم، ادعایی که جمهوری اسلامی همواره خلاف آن را داشته است. جمهوری اسلامی همواره در لفظ و کلام بر تحکیم خانواده تاکید می‌کند و این در حالی‌ست که مردان را به تعدد زوجات تشویق می‌کند. تعدد زوجات از پدیده‌های اجتماعی‌ست که کودکان زیادی را هم قربانی خودش می‌کند. چون کودکانی که در چنین خانواده‌های متزلزلی بزرگ می‌شوند، طبیعی‌ست که از تعادل روانی مناسبی برخوردار نباشند. از آن طرف باز خشونت مضاعفی نسبت به زنان اعمال می‌شود، در حالی که همواره به زنان گفته می‌شود برای حفظ کانون خانوادگی چشمشان را به روی هر ناملایماتی ببندند، به مردان گفته می‌شود که با دست‌زدن به ازدواجهای مجدد و مکرر در فروپاشی کانون خانوادگی کمک بکنند.